> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://www.elmarnoteboom.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Artist Educator
- URL: https://www.elmarnoteboom.nl/artist-educator/
- Published: 2026-10-06T08:27:59.000Z
- Updated: 2026-10-07T08:31:36.000Z
- Description: 'Ben je nou een docent of een kunstenaar?’
- Author: Elmar Noteboom
- Tags: Werk

De eerste jaren dat ik als kunstdocent op het Dorenweerd College werkte, stelde mijn afdelingsleider me tijdens ieder voortgangsgesprek dezelfde vraag: ‘Elmar, ben je nou een docent of een kunstenaar?’ In het begin verbaasde die vraag me. Later begon hij me vooral te irriteren. Beide, dacht ik. Waarom moet ik kiezen?

Helemaal onbegrijpelijk was zijn vraag overigens niet. Misschien gedroeg ik me inderdaad niet helemaal zoals een docent zich volgens hem hoorde te gedragen. Naast mijn lessen was ik voortdurend van alles aan het verzinnen. Als ik iets in de school zag waarvan ik dacht dat het anders, beter of mooier kon, begon ik eraan. Ik organiseerde een festival met muziek en modeshows met kleding die leerlingen zelf hadden ontworpen. Ik liet leerlingen streetart maken op de muren van de school. Ik ontwierp zelfs de hele huisstijl en website opnieuw omdat ik de oude lelijk vond. Blijkbaar beschouwde ik de hele school als mijn werkterrein. Voor mij hoorde het allemaal bij hetzelfde werk.

De term *artist educator* kende ik toen nog niet. Die kwam ik pas jaren later tegen tijdens de Master Kunsteducatie aan ArtEZ, dezelfde opleiding waar ik inmiddels zelf lesgeef. Ik weet nog dat ik dacht: o, wacht. Dit bestaat dus gewoon. Ik hoefde helemaal niet te kiezen.

## **De kunstenaarsblik als pedagogische houding**

Pas later begreep ik dat het voor mij niet alleen ging om kunstenaar en docent zijn. Ik nam mijn manier van denken en werken als kunstenaar mee het onderwijs in. Dat is voor mij de kern van artist educatorschap. Niet iedereen kunstenaar proberen te maken en ook niet alleen lesgeven over kunst. Het gaat om wat er gebeurt wanneer je een kunstenaarsblik meeneemt in hoe je onderwijs maakt.

Als kunstenaar hoef ik niet onmiddellijk tot een antwoord te komen. Ik kan eerst kijken. Iets uitproberen zonder te weten of het werkt. Van perspectief veranderen. Een vraag onderzoeken in plaats van hem zo snel mogelijk op te lossen. Ruimte laten voor meerdere antwoorden naast elkaar. Juist in onderwijs vind ik die houding belangrijk.

Onderwijs is vaak ingericht rondom wat we al weten: leerdoelen, methodes, roosters, toetsen en gewenste uitkomsten. Daar wil ik met mijn kunstenaarsblik iets tegenover zetten. Niet omdat alles ineens vrij of vrijblijvend moet worden, maar omdat leren ook gaat over nieuwsgierig blijven naar wat je nog niet weet.

## **De docent is geen neutrale uitvoerder**

Daarom zie ik een docent niet alleen als iemand die kennis overdraagt. Een docent is ook een maker. Je bepaalt hoe een ruimte voelt. Welke vragen je stelt. Wat je wel en niet benoemt. Hoe je reageert wanneer iemand iets onverwachts zegt. Of je zelf durft te twijfelen.

Maar je bent niet de enige maker. Ook leerlingen hebben ideeën, ervaringen en perspectieven die invloed mogen hebben op wat er gebeurt. Voor mij wordt onderwijs interessant wanneer niet alles al door volwassenen is dichtgetimmerd, maar jongeren daadwerkelijk iets aan de situatie kunnen veranderen. Daar raakt artist educatorschap direct aan mijn onderzoek naar Context Design.

## **Zelf blijven leren**

Een van de belangrijkste rollen van een docent is voor mij daarom niet die van expert, maar die van voorbeeld van een lerend mens. Dat betekent niet dat expertise onbelangrijk is, integendeel. Maar naast laten zien wat je weet, kun je ook laten zien hoe je omgaat met wat je nog niet weet. Dat je van gedachten kunt veranderen. Dat je fouten maakt. Dat je nieuwsgierig kunt blijven. Die houding probeer ik ook in mijn eigen werk vast te houden.

Aan de Master Kunsteducatie van ArtEZ werk ik met studenten die hun eigen positie als artist educator onderzoeken en artistiek-educatieve interventies ontwikkelen. In mijn andere werk doe ik hetzelfde vanuit verschillende rollen: als gastdocent, spreker, gespreksleider, coach, onderzoeker en ontwikkelaar. 

De vorm verschilt, maar ik probeer steeds hetzelfde te doen: niet beginnen met het antwoord, maar een situatie maken waarin mensen kunnen kijken, proberen, vragen stellen en misschien ergens anders uitkomen dan ik vooraf had bedacht. Dat is voor mij artist educatorschap.